Эрдэнэт хот, Орхон аймгийн ард иргэдээ,

 Хүндэт наадамчид, хол, ойроос зорин ирсэн зочид гийчидээ,

Та бүхэндээ нар, хур тэгширч, найр цэнгэл баялхсан энэ сайхан өдрийн халуун мэндийг хүргэж, Эрин зууны бахархал-Эрдэнэт хотын 50 жил, Орхон аймгийн баяр наадмын мэндийг өргөн дэвшүүлье. Эрдэс баялаг нь ундарсан баян сайхан хангайд бууриа засаж, өрнүүн их бүтээн байгуулалтын эрч тэмүүллээр өөдлөн дэгжсэн Эрдэнэт хотын маань хагас зууны түүхт 50 жилийн ойн баяр наадам ёслол төгөлдөр эхэллээ.

Мянга мянган жилийн төрт ёс, түүх, соёлын өвөрмөц уламжлалтай Монгол түмэн минь зуун дамжсан шинэ цагийн хөгжил дэвшлийнхээ нэгэн хуудсыг нээж, зуны дэлгэр сайхан өдрүүдэд үндэсний баяр наадмуудаа өргөн дэлгэр тэмдэглэж байна. 

Хөрсөн доороо эрдэнэ нуусан, ой хөвч, ан амьтнаар баян, онгон зэлүүд энэ сайхан нутгийн уулыг өвөг дээдэс маань «Эрдэнэт» хэмээн нэрлэсэн нь учиртай. Өнөөдөр бид үүнийг улам гүн ухаарч, эцэг өвгөдийнхөө холч ухаан, билэг мэдлэгийг бишрэн шүтэж байна.

Эцэг, өвгөд маань Эрдэнэт уулыг “Орой дээр нь том зэс тогоонд алтан, мөнгөн хоёр бумба суулгаад, дээрээс нь оюу номин таг тавьсан мэт” хэмээн дүрсэлдэг байжээ. Тэрхүү бумбаны цоргоор эд агуурс ундарч, энэ нутгийн иргэд элбэг дэлбэг аж төрөх болно гэсэн эртний домог, бэлгэ ерөөл биеллээ олжээ. 

1960-аад оны дундуур Монгол-Чехословакийн эрдэнэсийн эрэлчид анх өрмийн дуу хадаасан онгон зэлүүд энэ нутагт их бүтээн байгуулалтын оргилсон эрчим буцалж, 1975 оны 12 дугаар сарын 11-ний өдөр Эрдэнэт хотыг байгуулах түүхэн шийдвэр гарсан юм. Ийнхүү 1976 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс найрамдлын өлгий Эрдэнэт хот мэндэлсэн түүхтэй.

Эх орны дөрвөн зүг, найман зовхисоос 6000 гаруй Ардын армийн барилгачин дайчид, илгээлтийн эзэд төр нийгмийн байгууллагын ажилтан, инженерүүд, ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан 15 Бүгд найрамдах улсын 172 хотоос ирсэн 43 үндэстэн ястныг төлөөлсөн 15 мянга гаруй, инженер, мэргэжилтнүүд, барилгачид, их бүтээн байгуулалтын уриагаар тал талаас цуглан, Эрдэнэтийг гар, сэтгэл нийлэн бүтээн босгосон юм. 

 Өнөөдөр энэхүү баярын индэр дээрээс Эрдэнэт хотын анхдагчид, илгээлтийн эзэд, ахмад буурлууддаа чин сэтгэлийн халуун талархал илэрхийлж, эрүүл энх, урт нас, удаан жаргалыг хүсэн ерөөе.  

Анх байгуулагдахдаа 1655 өрхийн 7.8 мянган хүн амтай байсан Эрдэнэт хот маань өнөөдөр 106 мянга гаруй оршин суугчтай өнөр өтгөн болжээ. Манай хотыг зорин ирэх эрдэнэт хүний цуваа тасраагүй нь хөгжлийн эрчмийг улам бүр нэмж байдаг юм.  

Эрдэнэт хотын 50 жилийн түүх бол Монголын аж үйлдвэржилтийн түүх, ах дүү найрамдлын бэлгэ тэмдгийн хамгийн тод илэрхийлэл, монгол хүний соёл, боловсролын түүх, Монгол Улсын эдийн засгийн тулах багана болон батжин бэхжиж “Эрин зууны бахархал” болон дуурсагдаж байна.

 Эрдэнэт хот өнөөдөр уул уурхайн хот бус, хүнд, хөнгөн төрөл бүрийн үйлдвэр цогцолсон, боловсрол соёл нь цэцэглэсэн, залуусын эрч хүчээр буцалсан, Монгол Улсын хөгжлийг нуруундаа үүрч яваа хөгжлийн эрчим оргилсон их хот болон цэцэглэн хөгжиж байна. 

Манай хотын хүн амын 30 гаруй хувийг хөдөлмөрийн насны идэр залуус, 35 хувийг хүүхдүүд эзэлж байгаа нь Эрдэнэтийн ирээдүй ямар гэрэлтэй байгааг илтгэнэ. Манай хотын дэд бүтэц нь бүрэн шийдэгдэж, эдийн засаг, нийгмийн салбарын үзүүлэлт, хүн амын амьдралын чанараараа бусдыг манлайлах жишиг хот болон хөгжсөөр байна.

Орхон аймаг 2002 оноос хойш улсын төсөвт орлого төвлөрүүлж, өрсөлдөх чадвар, засаглалын үр ашгаараа 21 аймгаа тэргүүлж байна. Нэг хүнд ногдох ДНБ нь 33.8 сая төгрөгт хүрсэн нь улсын хэмжээнд тэргүүлэх үзүүлэлт юм. Монгол Улсын Баатар “Эрдэнэт үйлдвэр” нь улсын төсвийн 30 орчим хувийг бүрдүүлж, Баян-Өндөр, Жаргалант сумд өөрийгөө бие даан санхүүжүүлж, орон нутагтаа орлого төвлөрүүлж байна. 

Манай аймаг Монгол Улсын ДНБ-ий 6.5 хувийг, Хангайн бүсийн 48.6 хувийг бүрдүүлж, 2002 оноос хойш 14 дахь удаа нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлтээрээ улсдаа манлайллаа.

Энэ бүх амжилтад Эрдэнэтийн иргэн бүр, 5600 гаруй ААНБ-ын хүч оролцоо, хөдөлмөр, хичээл зүтгэл шингэсэн билээ. Төрөлх хотынхоо хөгжилд цаг ямагт хувь нэмрээ оруулж байдаг ард иргэд, ААНБ та бүхэндээ түүхт ойн энэ индэр дээрээс гүн талархал илэрхийлье.

Эрхэм хүндэт ард иргэдээ, хүндэт зочид оо, 

Түүхт ойн баяр бол ой санамжаа сэргээх, сайн сайхнаа өвлөн үргэлжлүүлэх, ард иргэдийнхээ эв нэгдлийг бататгах, төр, засгийн бодлогын залгамж чанарыг хадгалах, ирээдүйгээ зураглах хөгжлийн уулзвар цэг билээ.

Бид түүхт 50 жилийн ойгоо угтаж, Эрдэнэт хотдоо дэд бүтэц, нийгэм, соёл, спортын салбарт чиглэсэн олон ажлыг хамтын хүчээр хийж гүйцэтгэлээ. Энэ бүхэнд гар бие оролцож, хамтран ажилласан, хүлээцтэй хандсан иргэд та бүхэндээ дахин талархал илэрхийлье. 

Бид түүхт ойн хүрээнд 13.6 км авто замыг шинэчлэн засварлаж, хотын амин судас болсон газар доорх инженерийн шугам сүлжээгээ үе шаттайгаар шинэчилж, хотоо бүхэлд нь гэрэлтүүлж иргэдийн ая тухтай амьдрах орчин нөхцөлийг бүрдүүллээ. 

Эрчим хүчний найдвартай байдлыг хангах зорилтын хүрээнд хоёр жилийн хугацаанд орон нутгийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар Даваат, Булагт  дэд станцыг ашиглалтад оруулж, цахилгаан хангамжийн найдвартай байдлыг дээшлүүлэхийн зэрэгцээ байгальд ээлтэй сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийг нэмэгдүүллээ.  

Түүхт ойн баяр бол Эрдэнэтчүүд бидний төдийгүй Монгол Улсын нийт иргэдийн баяр юм. 

Эрдэнэт хотын түүхт ой угтсан бүтээлч ажлуудыг бүх талаар дэмжсэн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх, УИХ-ын дарга Сандагийн Бямбацогт, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ням-Осорын Учрал, Хойд бүсээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд болон Засгийн газрын гишүүддээ Орхончууд, Эрдэнэтчүүдийнхээ нэрийн өмнөөс чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье.

  Эрдэнэтийн ард иргэдээ,

Бид өнөөдөр дараагийн хагас зууны эрчимтэй хөгжлийн шинэ гараа, шинэ зууны босгон дээр зогсож байна. Бид ойрын арван жилийн хөгжлийнхөө зүг чигийг 'Бүтээлч, Ухаалаг, Тогтвортой' байхаар тодорхойлж, эрүүл оюун ухаан цэцэглэсэн, шинжлэх ухаан, технологийн уураг тархи болсон 'Ухаалаг хот', эрчим хүчний найдвартай гал голомтоо бадрааж, ирээдүй хойчдоо цэвэр агаар бэлэглэсэн 'Эко хот' байх зорилтуудыг дэвшүүлэн ажиллаж байна.

Бид уурхайн баялгаасаа ундарсан ашгийг өндөр технологи, боловсрол, эрүүл мэнд, дэд бүтэц рүү чиглүүлж, уул уурхайн хотоос бие даасан, хүчирхэг, аж үйлдвэрийн ухаалаг хот болох их нүүдлийн замдаа эргэлт буцалтгүй орсон гэдгийг итгэл дүүрэн хэлэх байна. Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн мэргэжилтнүүдээс гадна эрүүл мэнд, боловсрол, мэдээллийн технологийн салбарын залуу мэргэжилтнүүд гэр бүлээрээ Эрдэнэтийг зорин ирж, амьдралынхаа шинэ хуудсыг эхлүүлж буй нь манай хот хүний хөгжил, амьдралын таатай орчны дулаан уур амьсгал, шинэ тулгар баянбүрд болсны тод илрэл юм.

Засгийн газраас Эрдэнэт хотыг “Хойд бүсийн аж үйлдвэр, технологийн тулгуур төв” болгон хөгжүүлэх түүхэн шийдвэр гаргасан нь бидний хөгжлийн шинэ хөдөлгүүр болж, томоохон төсөл, хөтөлбөрүүдийн шанг татаж байна.

Эрдэнэтчүүд бид ирээдүйд тавьсан зорилтуудаа хамтын хүчээр, эвийн зангилаагаар бататгаж, инновац, технологид суурилсан, нэмүү өртөг шингэсэн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлснээр байгальд ээлтэй, ухаалаг ногоон хотоо тэлж, өрсөлдөх чадвараараа улсдаа манлайлан, улам цэцэглэн хөгжих нь дамжиггүй.

Монгол төрийн мэргэн бодлогын биелэл, эв нэгдэл, найрамдлын бэлгэдэл, эх орны дөрвөн зүг-найман зовхисоос ирсэн эрдэнэт хүмүүсийн нэгдэл болсон Эрдэнэт хотын түүхт 50 жилийн ойн баярын гал халуун мэндийг дахин хүргэе!   

Эрин зууны бахархал-Эрдэнэт хот зуун зуунаар хөгжин дэгжих болтугай. 

Та бүхэн дэлгэр зуны наран дор дэнж хотойтол сайхан наадаарай. 

Мэдээллийн төв