2026 оны 11-р сарын 16

Б.ГАНЗОРИГ: Ухаалаг хот  төслийн үр дүн нь  мэдээлэлд суурилсан бодлого, оновчтой шийдвэр байна 

“Ухаалаг хот” төслийн талаар аймгийн ЗДТГ-ын дарга Б.Ганзоригтой ярилцлаа. 

-Хотын асуудлыг зөвхөн хүний хүчээр бус, технологи, мэдээлэлд тулгуурлан шийдвэрлэх арга замыг энэ цаг үед Орхон аймаг эрэлхийлж байна. Энэ хүрээнд “Ухаалаг хот” төслийг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Төслийг хэрэгжүүлэх шаардлага, хэрэгцээ нь юу байв?

-Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөр болон үндсэн чиглэлд Эрдэнэт хотыг ухаалаг хот болгох зорилтыг тусгасан. Энэ зорилтын хүрээнд “Ухаалаг хот” төслийн ажлын хэсгийг байгуулж, төслийн хэрэгжилтийн үндсэн чиглэл, шаардлагатай арга хэмжээг тодорхойлсон.

“Ухаалаг хот” төслийн үндсэн зорилго нь  орчин үеийн дэвшилтэт технологи, хиймэл оюун ухаан, мэдээллийн нэгдсэн системийг ашиглан хотын үйл ажиллагаа, дэд бүтэц, төрийн үйлчилгээг илүү үр ашигтай, шуурхай, хүртээмжтэй болгох, төрийн шийдвэр гаргалтыг өгөгдөлд суурилсан, оновчтой байх  цогц шийдэл  байна.


Эхний ээлжинд “Ухаалаг хот” төслийг юунд төвлөрүүлэн хэрэгжүүлэх шаардлагатайг судалж үзсэн. Ингээд одоо байгаа Камерын хяналтын дэд төвд тулгуурлан хотын мэдээллийг нэгтгэх, боловсруулах, удирдах үндсэн дэд бүтэц болох Дата төвийг байгуулах нь зүйтэй гэж үзсэн.  

-Технологийн шийдэл дээр тулгуурласан  төсөл.  Үр дүн, ямар хүлээлттэй байна вэ?

Дата төв нь  хотын мэдээллийн гол цөм. Өөрөөр хэлбэл хотын уураг тарих гэсэн үг. Үүний хүрээнд нэгдүгээрт, DIGITAL TWIN буюу хотын цахим хувилбарыг бий болгоно. Үүний хүрээнд эхний ээлжинд Эрдэнэт хотын төвийн 2км талбайн радиустай цахим хувилбарыг бий болгосон. Цаашдаа хотыг бүхэлд нь хамруулах шаардлагатай.

Хотын цахим хувилбарыг бий болгосноор төрийн болон хувийн хэвшлийн бүх барилга байгууламж, авто замыг паспортжуулах, газар доорх инженерийн шугам сүлжээний нэгдсэн цахим мэдээллийн сантай болох боломжтой юм.

 

Ингэснээр хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын  ажлыг төлөвлөхөд нэгдсэн дата мэдээлэлд тулгууралсан, оновчтой хувилбарыг сонгох боломжтой болно. Жишээлбэл,  авто замыг шинээр барих болон шинэчлэх шаардлагатай гэж үзвэл энхий ээлжинд тус замын доор байгаа инженерийн шугам сүлжээг шинэчлэх, эсвэл өргөтгөх шаардлагатай эсэх мэдээллийг нэг цонхоор харах боломжтой гэсэн үг. 

Хоёрдугаарт, Дата төв болон Камерын хяналтын дэд төв дээр хиймэл оюун ухаан дээр суурилсан хяналт, мониторингийн системүүдийг нэвтрүүлэх зорилт тавьсан. Тухайлбал, Хог хаягдалын хяналтын ухаалаг систем, Нийтийн тээврийн хяналтын ухаалаг систем, Замын хөдөлгөөний хяналт, удирдлагын ухаалаг систем, Камерийн хяналтын систем гэх мэт. 
Зөвхөн камерийн хяналтын нэгдсэн системийг нэвтрүүлсэнээр одоо байгаа 1600 орчим камераар дамжуулан хотын ногоон байгууламж, гэрлийн шон, мал амьтан, нийтийн эзэмшилийн талбай, гэмт хэрэг, зөрчлийг хиймэл оюун ухаанд суурилсан, бодит цагийн  байдлаар хянах боломжтой болно. Жишээлбэл, хотын ногоон бүсэд мал, амьтан орж ирсэн тохиолдолд камер өөрөө мэдрээд холбогдох байгууллагуудад зөрчлийг бодит цагийн байдлаар мэдээлнэ. Энэ нь  шууд үүрэг даалгавар болж бүртгэгдэнэ. 

Гуравдугаарт, Орхон аймагт үйл ажиллагаа явуулж  байгаа төрийн байгууллагуудын сервер болон Үндэсний дата төвд байгаа аймгийн төв серверийг төвлөрүүлж, тус тусдаа байгаа өгөгдөлд интекрац хийнэ.

Ингэснээр аймгийн хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, хотын хүн амын дундаж өсөлт, нийгэм эдийн засгийн байдалд тулгуурлан цаашдаа аль салбарт хөрөнгө оруулалт хийх шаардлагатайг тодорхойлох боломж бүрдэх юм.

Тухайлбал, нийт сургууль болон цэцэрлэгийн анги танхимын багтаамжийг хүн амын насны бүлэгтэй харьцуулж, хэдэн онд аль баршилд ямар багтаамжтай цэцэрлэг, сургууль шаардлагатайг тодорхойлох боломжтой болно. 

Дөрөвдүгээр, “Цахим эрдэнэт” хөтөлбөрийн хүрээнд хэрэгжсэн СМАРТ ЭРДЭНЭТ  гар утасны аппликейшний ашиглалтыг сайжруулах, иргэд өргөн хэрэглээний барааны үнийн мэдээлэл авах, өрхийн цахилгаан болон ус дулааныхаа хэрэглээг хянах, цаашлаад нийтийн тээвэр болон өргөдөл гомдлын шийдвэрлэлтийн явцаа хянах, аюул, зөрчлийг мэдээлэх, хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын ажилд саналаа өгөх зэрэг боломжийг бүрдүүлнэ. 
Дээрх зорилго, зорилтууд хөрөнгө мөнгө, цаг хугацаа шаардсан ажил, богино хугацаанд хүрэх боломжгүй. Ойрын 3-4 жилийн хугацаанд үе шаттайгаар тасралтгүй хэрэгжүүлэх шаардлагатай. 

Ач холбогдолын хувьд?
-Энэ төсөл олон  талын ач холбогдолтой. Тухайлбал төрийн байгууллагуудын шийдвэр гаргалт их өгөгдөлд  суурилсан  илүү оновчтой болгоно. Хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын ажил хийхэд тухайн байршилд инженерийн шугам сүлжээ байгаа эсэх, барилга байгууламжийг хэдэн онд барьсан, хэзээ ямар засвар, шинэчлэл хийсэн зэрэг мэдээлэл дутмаг байдаг. Үүнээс шалтгаалан зураг төсөл боловсруулах, хөрөнгө оруулалт төлөвлөх явцад алдаа гарах, төсвийн хөрөнгө үр ашиггүй зарцуулагдах тохиолдол бий.
Жишээлбэл, тухайн жилд зам тавьсан ч дараа жил нь инженерийн шугам сүлжээг солих шаардлага үүсэж, шинээр барьсан замаа дахин сэтлэх нөхцөл гардаг. Өмнө хийсэн ажил нь үр ашиггүй  хөрөнгө, цаг хугацаа болчиж байгаа юм.  ДАТА  төвд шаардлагатай мэдээллүүдийг нэгтгэн төвлөрүүлснээр аливаа бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажлыг бодит мэдээлэлд үндэслэн төлөвлөх боломж бүрдэнэ. Ингэснээр ажлын давхардлыг бууруулж, төсвийн хөрөнгийг илүү үр ашигтай зарцуулах, орон нутгийн эдийн засагт бодит хэмнэлт бий болох ач холбогдолтой.

-Өнөөдрийн байдлаар төслийн явц хэр байна вэ? 
-2026 онд төслийн хэрэгжилтийг төлөвлөхдөө “Ухаалаг хот” төслийн хүрээнд ДАТА төв байгуулахаар төлөвлөсөн. Өнөөдрийн байдлаар ДАТА төв бүрэн ашиглалтад орж, улсын комисс ажилласан. Үүний хүрээнд DIGITAL TWIN буюу хотын цахим хувилбарыг бий болгох ажлын суурь дэд бүтэц хийгдсэн. Бид цаашдаа төрийн болон худийн хэвшлийн барилга байгааламжуудаа паспортжуулах ажлыг үргэлжлүүлэн хийнэ. Мөн замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчлийг нэгдсэн системээр хянах боломж бүрдсэн. Энэ жил Хүүхэлдэйн театрын зүүн урд талын уулзварт замын хөлдөлгөөний зөрчил илэрүүлэх стандарын шаардлага хангасан камеруудыгсуурьлуулсан. Цаашдаа хотын бүх уулзваруудыг энэ загвараар шинэчлэх юм. Ингэснээр замын хөдөлгөөний хяналтыг шуурхай, үр дүнтэй болгож, замын хөдөлгөөний соёлыг дээшлүүлэх, зам тээврийн осол, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх үр дүнтэй. 
“Ухаалаг хот” төсөл Монгол Улсын хэмжээнд анхдагч төсөл. Бид энэ төслийг нэвтрүүлэхдээ олон улсын туршлагыг судалж, манайд хамгийн тохиромжтой шийдлийг сонгосон. Энэхүү төслийг бүрэн хэрэгжүүлж дуусхад их хэмжээний зардал шаардлагатай.  Бид өөрсдийн нөөц бололцоондоо тулгуурлан бага зардлаар, үр дүнтэй хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна. 

Мэдээллийн төв

 

Санал асуулга

Манай вэб сайт таны санаанд хэр нийцэж байна?

Нийт саналын тоо:  64619

Facebook

Цаг агаар

Вебийн статистик

Таны IP хаяг: 216.73.216.142
  • 13 Онлайн
  • 387 Өнөөдөр
  • 701 Өчигдөр
  • 387 Долоо хоногт
  • 1906 Сүүлийн сард
  • 7551254 Нийт хандалт