Өнөөдөр Дэлхийн “Тархины цус харвалттай тэмцэх өдөр”

ХАРВАЛТ НЬ ТАРХИНЫ СУДСАНД ҮҮСДЭГ УЧИР ТАРХИНЫ СУДСАА ЗАЛУУГААСАА ХАЙРЛАН, ЭРҮҮЛ АВЧ ЯВАХ ХЭРЭГТЭЙ.
 
ДЭМБ - аас 2002 оноос эхлэн жил бүрийн 10-р сарын 29-ний өдрийг “Цус харвалттай тэмцэх өдөр” болгон тунхагласнаар жил бүр дэлхийн олон улс орон тодорхой уриатайгаар тус өдрийг тэмдэглэж ирлээ. Монгол улсад 2009 онд “Монголын харвалт судлалын нийгэмлэг“ байгуулагдаж, Дэлхийн цус харвалтын нийгэмлэгт гишүүнээр элсэж, Дэлхийн цус харвалттай тэмцэх өдрийг Монгол улс Дэлхий дахинтай нэгэн өдөр тэмдэглэх болоод 7 дахь жилтэйгээ золгож байна.
 
 
ТАРХИНД ЦУС ХАРВАЛТ ХИР ОЛОН ТОХИОЛДДОГ ВЭ?
 
Дэлхийн хэмжээнд тархины цус харвалт нь мэдрэлийн эмгэгүүд дундаас тахир дутуугийн байдалд хамгийн их хүргэдэг төдийгүй, нийт нас баралтын хоёрдугаар байранд орж, 6 секунд тутамд нэг хүн харвалт өгснөөр, дэлхийн 6 хүний нэг нь харвалтанд өртөх буюу жилдээ 15 сая хүн тархинд цус харвах өвчинд нэрвэгдэж байгаа тоо баримт гарсан байна. Дэлхийн хэмжээнд харвалт эмэгтэйчүүдэд илүү тохиолдож, 10 харвалт бүрийн 6 нь эмэгтэйчүүд байна гэсэн тооцоо гарчээ.
 
 
ТАРХИНД ЦУС ХАРВАХ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
 
Тархинд цус харвах гэдэг нь тархины судас бөглөрснөөс, эсвэл тархины судас хагарснаас тархины эд үхжин, хүн ухаан алдах, гар хөл сулрах зэргээр өрөөл татуу болохыг хэлнэ. Тархинд цус харвахад ямар өөрчлөлтүүд нөлөөлдөг вэ?
 
Тархины судасны хана хатуурах, зузаарч судасны хөндий нарийсах, судасны хананд товруунууд ургах, битүүрэх эмгэг өөрчлөлт,
 
Хүний цус өтгөрөх, эсвэл хэт шингэрэх зэрэг цусны өтгөн шингэн байдлын өөрчлөлт,
Цусны найрлагад өөрчлөлт гарч өөх тос ихдэх
Судасны хананд үзүүлж байгаа цусны даралт ихсэх, багасах
 
Эдгээр хүчин зүйлээс тархины аль нэгэн судас бөглөрөх , хагарах, судасны ханаар цус нэвчин гарах үед тархины эдэд цус хуралдах, эсвэл тархины эдэд цус дутах өөрчлөлтөөс тархины тухайн хэсэгт хүчилтөрөгч болон тэжээлийн дутагдалд орж, тархины үхжилд хүргэх үйл явцыг “Тархинд цус харвах” гэнэ.
 
Хоёр төрлийн харвалт байдаг: Үүнд
 
Тархины шигдээс харвалт: Тархины судас бүлэнгээр бөглөрөхөд тархины эдэд цус дутагдан тархи үхжих хэлбэрийг тархины шигдээс буюу ишемийн харвалт гэнэ. Гадаад оронд нийт харвалтын 80 хувийг, манай оронд 50 хувийг эзэлдэг.
 
Тархинд цус хурах харвалт: Тархины судас хагарч тархины дотор эсвэл гадаргууд цус хурах, тархийг дарах хэлбэрийг хэлнэ. Гадаад оронд нийт харвалтын 20 хувьд, харин манай орон
 

50 хувьд тохиолддог. 

ХАРВАЛТАНД ХҮРГЭДЭГ ЯМАР ХҮЧИН ЗҮЙЛҮҮД БАЙДАГ ВЭ?

 

Өөрчилж болохгүй

хүчин зүйлс:

 

 

 

Эмчтэй хамтран өөрчлөнө:

Хүн өөрөө өөрчилж болох хүчин зүйлс:

 

Нас

Хүйс

Удамшил

Язгуур гарал

Даралт ихсэх өвчин

Зүрхний өвчин

Бөөрний өвчин

Сахарын шижин

Цусан дах өөх ихдэх

Судасны нарийсал

Гормон эмчилгээ хийлгэдэг

Жирэмснээс хамгаалах эм тогтмол хэрэглэдэг

(Эдгээр өвчнийг сайн эмчлэх хэрэгтэй)

Жин их, тарган

Хөдөлгөөн бага

Архи уудаг

Тамхи татдаг

Стресст автах

Цус өтгөрөх

Өөх тос, давс, чихэр их хэргэдэг

Мансууруулах бодис хэрэглэдэг

Ажлын ачаалал их

 

ТАРХИНД ЦУС ХАРВАСНЫ ДАРААХ ТАВИЛАН

Америкийн эрдэмтдийн судалгаагаар тархины харвалт бүхий 100 өвчтөн дээр тавиланг тооцвол:

Харвалттай 100 өвчтний 15 нь эмнэлэгт ирэхээс өмнө нас бардаг.
Үлдсэн 85 өвчтөний 15 нь эмнэлэгт хэвтээд эхний 24 цагийн дотор нас бардаг.
Үлдсэн 70 өвчтөний 15 нь эхний 2 долоо хоног дотор нас барна.
Үлдсэн 55 өвчтөний 15 нь 2 сарын дотор нас барна.
Үлдсэн 40 өвчтөний 15 нь 2 сараас 2 жилийн дотор нас барна. 
2 жилийн дараа 25 өвчтөн үлддэг хэмээн тооцоолжээ.

ТАРХИНЫ ХАРВАЛТЫГ ХЯЛБАР ТАНИХ “ТАВАН ХА” ШИНЖ

               

    ГЭНЭТ ХАРАА МУУДАХ                    ХАЦАР ГЭНЭТ МУРУЙХ                     ХЭЛ ЯРИА ЭЭДРЭХ

                                         

                                  ХӨЛ ГАР ГЭНЭТ СУЛРАХ                 ХУРДАН ХЭЛЭЭЧ 103 РУУ

Энэ “ ТАВАН ХА” шинж илэрч байвал харвалт өгчээ хэмээн ойлгон 103 дууд! Энэ амархан аргыг хүн бүр мэдэх ёстой.

 

ТАРХИНД ЦУС ХАРВАСАН ҮЕД ЮУ ХИЙХ ВЭ?

Өвчтөн өөрөө: Хэрэв та өөрөө ухаантай байгаа бол тайван, хөдөлгөөнгүй хэвтэж, хүнд мэдэгдэх нь зүйтэй.Гэр бүлийн хүмүүс: Яаралтай 103 дуудан харвалт өгсөн цаг, урьдах эрүүл мэндийн түүхийг үнэн зөв мэдүүлэн, эмнэлгийн бичиг баримтыг эмчид өгнө. Эмч иртэл дараах арга хэмжээг авна. Үүнд:

  • Өвчтөнийг хэвтүүлэн толгойг нь ойролцоогоор 30 градус өргөгдөж байхаар дээр ирж өгнө.
  • Салхивчаа нээн цэвэр агаар оруулна.
  • Даралтыг хэмжин хэт өндөр байвал уудаг эмийг нь уулгахыг хичээнэ. Эм байхгүй бол хөлийг бага зэрэг халуун усанд дүрнэ.
  • Ухаангүй бол юм уулгахыг цээрлэнэ.
  • Бөөлжсөн тохиолдолд толгойг хажуу тийш харуулан амны хөндийг цэвэрлэн, хиймэл шүдийг авах нь зүйтэй.
  • Харвалт өгсөн цагийг эмчид үнэн зөв хэлэх ёстой. Хэдийд харвасныг мэдэхгүй бол эрүүл байсан хамгийн сүүлийн цагийг хэлж өгөөрэй.Эрүүл мэндийн дэвтэр, урьд хийлгэж байсан шинжилгээ, эмнэлэгт үзүүлдэг картыг хурдан бэлтгэж эмчид өгнө.

 Түргэний эмч:

  • Цусны даралтыг үзнэ
  • Цусан дах сахарыг тодорхойлно
  • Шаардлагатай тусламжуудыг үзүүлнэ
  • Зохих эмнэлэгт яаралтай хүргэнэ.

ХАРВАЛТААС ЯАЖ УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ВЭ?

1. Цусны даралтыг хүн өөрөө байнга хянах ёстой. Цусны даралт ихдэлтийг доорх байдлаар ангилдаг:

  • Хэвийн даралт: 120 80 мм.Hg
  • Даралт ихдэх урьдал үе: <120-139 80-99 мм.Hg
  • Даралт ихдэлтийн 1-р үе: 140-159 90-99мм.Hg
  • Даралт ихдэлтийн 2-р үе: >160100мм.Hg

Даралт ихэсдэг болсон бол:

  • Даралт хэмждэг аппарат авах
  • Даралт үзэх аргыг та өөрөө, гэрийнхэндээ эмнэлгийн ажилтнаар заалгаж сургах
  • Даралтаа өдөр бүр, шаардлагатай бол хэдэн ч удаа үзэж болно. Дар алтны эмийг эмчийн заавраар өдөр бүр тогтмол, таслалгүй ууна. Цусны даралтыг 2 мм.Hg буулгахад харвалт 15%, титэм судасны өвчлөл 6 % буурдаг болох нь тогтоогджээ

2. Давсны хэрэглээг багасгах- Давсгүй цайн ууж сурах, давсалсан бүтээгдэхүүнээс татгалзах хэрэгтэй. Хоолны давсны хэрэглээг багасган өдөрт 2,4 гр натри буюу 6 гр натри хлоридоос хэтрүүлэхгүй байх.

3. Тамхи, архийг хэрэглэхгүй байх - Архины хэрэглээг өдөрт архи 1 oz (30 mL), эсвэл пиво 24 oz [720 mL], эсвэл 10 oz [300 mL], эсвэл цэвэр виски 2 oz [60 mL]-оос хэтрүүлэхгүй байх. Энэ тунгаас архи хэтрүүлэн уухад тархинд цус харвах магадлалыг эрс өндөрсгөдөг. Харвалт өгсөн үед архи уух сайн гэсэн ойлголт хүмүүсийн дунд байдаг нь буруу юм. Даралт ихтэй судас хагарч харвалт өгсөн тохиолдолд архи хэрэглэсэн өвчтөн маш түргэн хүндэрч үхэлд хүрдгийг мэдэх хэрэгтэй юм. Тамхи таны судсыг бөглөж, архи таны судсыг хагална гэдгийг сана.

4. Өөх тосыг хэрэглэхгүй байх- Өөх тосоор хүн дутахгүй, бидний идэж байгаа ихэнх хүнсний зүйл дотор тос байдаг. Ялангуяа малын өөх тос хүнд хортой.

5. Хөдөлгөөнийг эрхэмлэх- Хөдөлгөөний идэвхжилтийг нэмэгдүүлэх (өдөр бүр 30-45 мин дасгал хийх, гүйх, аэробек, явган явах ). Хөдөлгөөн бол таны жиг бууруулна.Таны ӨНДРӨӨС -100= ТАНЫ ЖИН. Та хөдөлгөөнийг эрхэмлэж, хоолоо багасган, жингээ барьж байвал судас эрүүл байх нэг нөхцөл юм. Хөдөлгөөн бага байх нь чихрийн шижин, даралт ихсэлт, холестрин ихсэлтийг үүсгэдэг. Хөдөлгөөний идэвхжлийг нэмэгдүүлэхэд өдөр бүр 30-45 мин дасгал хийх, гүйх, аэробек, 1 цаг явган явахад хангалттай юм.

6. Сэтгэл амгалан бол амьдрал тайван:  Та үргэлж сайхан зүйл бод, бусдыг, орчноо байгаагаар нь хүлээн зөвшөөр, дасан зохиц, бусдад өршөөнгүй ханд, туслахыг хичээ, өөрийгөө хайрла, ингэж чадвал та стрессгүй, эрүүл, чийрэг, амьдрал чинь баяр хөөрөөр бялхах болно. Стрессээ та гадагшаа тогтмол дуутайгаар гаргаж бай. Үүний тулд та өөртөө толинд харж байгаад ярьж бай. Эзгүй газар хашгирч болно. 

 

ХҮН БҮР ХАРВАЛТЫН ЭСРЭГ ЯМАР НЭГЭН ЗҮЙЛ ХИЙЖ ЧАДНА

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Холбоотой мэдээлэл

2015-09-30 1336
“Авилгагүй нийгмийн төлөө хамтдаа” аян үргэлжилж байна

Иргэний харьяалал , шилжилт хөдөлгөөний ерөнхий газраас “Авилгагүй нийгмийн төлөө хамтдаа” ...

2014-09-04 3307
Хөөсөнцөр хавтангийн үйлдвэр ашиглалтад орлоо

Орхон аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын болон аймгийн Засаг даргын Тамгын газраас жижиг дунд үйлдвэрлэл ...

2015-10-20 2347
Орхон аймгийн Статистикийн газар “Найрамдал” өндөрлөгийн эргэн тойронд цэвэрлэгээ хийлээ

“Дэлхийн статистикийн өдөр”-ийг угтан хэлтсээс зохион байгуулж байгаа төлөвлөгөөт ажлуудын ...

Цахим төрийн үйлчилгээ


Сурталчилгаа

 

 

 

“ЭРДЭНЭТ ХӨГЖИЛ 2021” ЭДИЙН ЗАСГИЙН ФОРУМ ЭХЭЛЛЭЭ

2021-10-19 10793

“НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ПАРК ШИНЭЧЛЭЛТ”-ИЙН ТӨСӨЛ ТАНИЛЦУУЛАГДЛАА /Эдийн засгийн форум/

2021-10-19 9395

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ФОРУМААС ГАРСАН ОНЦЛОХ ҮР ДҮНГҮҮДИЙГ ТАНИЛЦУУЛЖ БАЙНА

2021-10-20 7189

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ФОРУМ ӨНДӨРЛӨЛӨӨ

2021-10-20 7180

ШАТАХУУН ТҮГЭЭГҮҮРИЙН КОМПАНИУДААС ШАТАХУУНЫ ХОМСТЛЫН ШАЛТГААНЫГ ТОДРУУЛЛАА

2021-10-22 737

БАРИЛГА ИНЖЕНЕРИЙН БАЙГУУЛАМЖИЙН АЖЛЫН ГҮЙЦЭТГЭЛИЙН ЯВЦ, ЧАНАРТ ХЯНАЛТ ТАВИХ АЖЛЫН ХЭСГИЙН ТӨЛӨӨЛЛИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА

2021-10-12 610

“ХОТЫН СОЁЛ- ХАМТЫН СОЁЛ” УРИАН ДОР ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАЖ БУЙ “СОЁЛЫГ ТҮГЭЭЕ” АЯНЫ НЭЭЛТ БОЛЛОО

2021-10-11 431

ДЭД БҮТЦИЙН АЖЛУУД УДААШРАЛТАЙ БАЙГАА ГАЗРУУДАД ХОЛБОГДОХ БАЙГУУЛЛАГУУД АЖИЛТНАА ЗОГСООЖ ХЯНАЛТ ТАВИУЛАХ ҮҮРЭГ ӨГӨВ

2021-10-11 328

ЗАСАГ ДАРГЫН ЗӨВЛӨЛИЙН XXI ХУРАЛДААН ХУРАЛДЛАА

2021-10-21 246

БАРИЛГЫН САЛБАРЫН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН АЖЛЫГ ГҮЙЦЭТГЭЖ БУЙ КОМПАНИУДТАЙ УУЛЗАЛТ ХИЙЛЭЭ

2021-10-17 196

Веб статистик

Таны IP хаяг: 34.236.191.104
2021-06-10-ний өдрөөс хойш.
  • 9 Онлайн
  • 1993 Өнөөдөр
  • 8038 Өчигдөр
  • 1993 Долоо хоногт
  • 95577 Сүүлийн сард
  • 6353553 Нийт хандалт

Санал асуулга

Манай вэб сайт таны санаанд хэр нийцэж байна?
Нийт саналын тоо:  1024

Facebook

Цаг агаар