Орхон аймгийн засаг даргын тамгын газрын 2014 оны 12 сарын мэдээ

1.    Удирдлага, зохион байгуулалтын ажлын хүрээнд:
Улсын хэмжээнд төрийн албаны ил тод байдлыг хангаж аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын тогтоол, Засаг даргын захирамж, бусад  шийдвэрүүдийг бүрэн эхээр нь цахим хуудсанд тухай бүр байршуулж, иргэдийн санал, хүсэлтийг хүлээн авах цахим сүлжээнд 38 төрийн байгууллагыг холбон 24 цагийн турш иргэдийн санал хүсэлтийг хүлээн авч шийдвэрлэж байгаа ажлаараа Орхон аймаг улсын хэмжээнд тэргүүн байранд шалгарч Авлигатай тэмцэх газрын “Авлигаас ангид, сайн засаглалын сайн санаачилга” шагналаар шагнууллаа.
    Сар бүр Монгол Улсын Ерөнхий сайдтай хийсэн цахим хуралд аймгийн удирдлагууд оролцож аймгийн хэмжээнд хийсэн шинэлэг ажил болон тулгамдаж буй асуудлуудын талаар санал солилцож, холбогдох үүрэг даалгаврыг авч хэрэгжилтийг зохион байгуулж байна.
    Шинэ жилийн баярт ард иргэдийг өргөнөөр хамруулах, иргэд рүү чиглэсэн олон талт үйл ажиллагааг төлөвлөж цэнгүүн зохион байгуулав. Уг арга хэмжээний үеэр оюутан, залуучуудын дунд “Шилдэг оюутны хотхон” шалгаруулах уралдаан, “Карнавал” шоу зэрэг арга хэмжээнүүдийг зохион байгууллаа.
    Шинэ жилийн баярыг тохиолдуулан аймгийн нийгэм, эдийн засгийн салбарт олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж, 2014 онд эрхэлсэн ажилдаа хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргасан 200 гаруй иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудыг төрийн дээд шагнал болон аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурал, Засаг даргын нэрэмжит шагналаар шагнаж урамшуулах ажлыг зохион байгууллаа.
    2014 оны жилийн эцсийн байдлаар Засгийн газрын нийт 132 тогтоолын 153 заалтын хэрэгжилт 86.5 хувьтай буюу 2014 оны II улирлын дүнгээс 27.7 хувиар өссөн байна.  
    Аймгийн  эдийн  засаг,  нийгмийг  2014 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн жилийн эцсийн урьдчилсан биелэлт 88.6%-тай гарч өнгөрсөн оноос 1,5 функтээр өссөн  байна.
    Аймгийн Засаг даргын  Тамгын газрын Иргэдийн санал хүсэлтийг хүлээн авах төвд 24 цагийн туршид иргэдийн өргөдөл гомдлыг  утсаар, цахимаар болон биечлэн авч шийдвэрлэж ирлээ. Тайлангийн хугацаанд тус төвд нийт 5204 өргөдөл, гомдол ирсэнээс 5173 нь буюу 99,4 хувь нь хуулинд заасан хугацаанд шийдвэрлэгдсэн, 31 нь шийдвэрлэх хугацаа болоогүй байна.  Ирсэн өргөдөл гомдлын 82 нь гомдол, 207 нь санал, 293 нь талархал, 4622 нь хүсэлт байна.
    “Иргэдийн санал хүсэлтийг хүлээн авах төв”-д аймгийн удирдлагууд, аймгийн ЗДТГ-ын хэлтсийн дарга, мэргэжилтнүүд, Засаг даргын дэргэдэх газар, хэлтсийн удирдлагууд хуваарийн дагуу  оройн цагаар ажиллаж иргэдийн санал хүсэлтийг тухай бүрт шийдвэрлэн тус төвд ажилласан тухай тайлан, мэдээллийг 7 хоног тутмын Баасан гаригт орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр мэдээлж хэвшээд байна.  Мөн  Аймгийн Засаг дарга  Даваа, Лхагва, Баасан гаригт иргэдийг тогтмол хүлээн авч уулзан тэдний санал, хүсэлтийг шийдвэрлэж ирсэн ба тайлант хугацаанд нийт 394 иргэнийг биечлэн хүлээн авч уулзан санал, хүсэлтийг нь шийдвэрлэлээ.
2014 онд аймгийн хэмжээнд хийсэн зарим томоохон бүтээн байгуулалтын ажлуудаас дурьдвал:
1.    - "Шим Технолоджи” ХХК-ийн молибдены баяжмал боловсруулах үйлдвэр,
-     "Ачит Ихт” катодын зэсийн үйлдвэр,
-    "Бэрэн металл” ХХК-ийн Төмөрлөгийн үйлдвэр,
-    "Мэйнспринг” резин, резинэн бүтээгдэхүүний үйлдвэр
-    "ТД-ЛЕД” лед гэрлийн үйлдвэр зэрэг олон үйлдвэрүүд шинээр байгуулагдан үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
-    “Эрдэнэт Медикал” оношлогоо эмчилгээний төв байгуулагдаж төвийн барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж хүлээн авах ёслол боллоо. Тус төвийн үндсэн үйл ажиллагаа 2015 онд эхэлснээр орон нутагт шинээр 130 гаруй хүний ажлын байр бий болох юм.
2.    Эдийн засгийн бодлогын хүрээнд:
    Статистикийн мэдээгээр 2014 онд аймгийн төсөвт 41.2 тэрбум төгрөгийн орлогыг төвлөрүүлж, төсвийн гүйцэтгэл 104.0 хувьтай байна. Татварын орлого 3.5 хувиар давж биелсний дотор хүн амын орлогын татвар 8.0 хувиар давж, өмчийн татвар, тусгай зориулалтын орлого, бусад татвар 1.4-4.1 хувиар тасарч, татварын бус орлого 1.8 дахин давж биелжээ.
    Орон нутгийн төсвөөс 73.8 тэрбум төгрөгийн зарлага санхүүжилт хийсэн байна. Нийт зарлага санхүүжилтийн 3.2 хувийг нийгмийн даатгалын шимтгэлд, 13.8 хувийг татаас ба урсгал шилжүүлэгт, 15.2 хувийг бараа үйлчилгээний зардалд, 29.2 хувийг цалин хөлсөнд 38.5 хувийг хөрөнгийн зардалд зарцуулжээ. Салбарын хувьд эдийн засгийн бусад салбарт 0.6 хувийг, эрүүл мэндийн салбарт 2.2 хувийг, ангилагдаагүй бусад зардалд 21.3 хувийг, нийгмийн даатгал, халамжийн салбарт 14.9 хувийг, нийтийн ерөнхий үйлчилгээнд 27.1 хувийг, боловсролын салбарт 34.0 хувийг зарцуулсан байна. Өмнөх оноос нийт зарлага санхүүжилт 49.8 хувиар, төсвийн орлого 3.3 хувиар нэмэгдсэн байна. Тайлант хугацаанд орон нутгийн төсвийн байгууллагууд 890.0 мянган төгрөгийн өр, 11.4 сая төгрөгийн авлагатай ажиллажээ. Төсвийн өглөгийн 26.0 хувийг нийгмийн даатгалын шимтгэл, 74.0 хувийг ажиллагсад олгох цалин эзэлж байна. Өмнөх оноос өглөг 314.7 дахин, авлага 30.1 хувиар тус тус буурсан байна. Нийгмийн даатгалын сангийн орлогод 56.6 тэрбум төгрөг төвлөрүүлж, төлөвлөгөө 89.1 хувийн биелэлтэй байна. Үйлдвэрийн осол, мэргэжлээс шалтгаалах өвчнөөс бусад сангуудын орлогын төлөвлөгөө 10.8–13.7 хувиар тасарчээ. Өнгөрсөн оноос сангуудын орлого 8.0–65.8 хувиар нэмэгдсэн байна.
3.    Хууль, эрх зүйн бодлогын хүрээнд: 
    Шинэ жилийн баярын өдрүүдэд аймгийн Засаг даргын захирамжаар Хариуцлагатай эргүүлийг аймгийн хэмжээнд зохион байгуулж, Цагдаагийн газар нь өндөржүүлсэн бэлэн байдлын 2-р зэрэгт шилжин ажилласан ба эдгээр өдрүүдэд гудамж талбайд үйлдэгдэж буй гэмт хэрэг, согтуугаар үйлдэгдэж буй гэмт хэрэг, ялангуяа дээрэм, булаалтын гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр эргүүл, шалгалт зохион байгуулав. Баярын өдрүүдэд нийт 151 хүн эрүүлжүүлэгдэж, согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 63 зөрчил илрүүлж, архидан согтуурч биеэ авч явах чадваргүй болсон 43 хүнийг ар гэр асран хамгаалагчид нь хүлээлгэн өгсөн байна.
    Цагдаагийн газрын мэдээгээр 2014 онд 569 хэрэгт 601 хүн холбогдон шалгагдаж, хэргийн илрүүлэлт 70.0 хувьтай байна. Өмнөх оноос бүртгэгдсэн хэрэг 2.4 хувиар, 18–аас дээш насны 10000 хүнд ногдох гэмт хэрэг 2.2 продицимилээр буурч, хэргийн илрүүлэлт 6.0 пунктээр, холбогдогч 12.8 хувиар нэмэгджээ.
    Нийт бүртгэгдсэн хэргийн 36.9 хувь нь согтуугаар үйлдэгдсэн хэрэг, 33.7 хувь нь бүртгэгдэх үедээ сэжигтнээр тооцвол зохих этгээд нь тогтоогдоогүй хэрэг, 10.0 хувь нь хүнд, онц хүнд хэрэг байгаа ба өнгөрсөн оноос согтуугаар үйлдэгдсэн гэмт хэргийн тоо 16.7 хувиар нэмэгдэж, бүртгэгдэх үедээ сэжигтнээр тооцвол зохих этгээд нь тогтоогдоогүй хэрэг 24.7 хувиар буурсан байна.
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцож байсан 2172 жолоочийг илрүүлэн, 1604 жолоочийн эрхийг тодорхой хугацаагаар хасч шийтгэжээ. Өмнөх оноос согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон жолоочийн тоо 8.2 хувиар, эрх хасалт 21.5 хувиар нэмэгдсэн байна.
Шүүхээр 1393 хэрэг шийдвэрлэсний 3.3 хувийг захиргааны, 15.2 хувийг эрүүгийн, 81.5 хувийг иргэний хэрэг эзэлж байгаа ба өнгөрсөн оноос нийт шийдвэрлэсэн хэрэг 7.2 хувиар, иргэний хэрэг 3.4 хувиар, эрүүгийн хэрэг 26.9 хувиар, захиргааны хэрэг 31.4 хувиар нэмэгджээ.
2014 онд аймгийн хэмжээнд 168 гал түймэр, галын зөрчил гарснаас ил задгай гал, асгасан үнс нурамнаас 56, цахилгаан угсралт, ашиглалтын буруугаас 52, пийшин, зуух, яндангийн цоонолтоос 25, лаа, дэн, тамхи, шүдэнзний галаас 16 гал түймэр, галын зөрчил гарчээ.
4.    Боловсрол, эрүүл мэнд, урлаг, спорт, нийгмийн хамгааллын бодлогын хүрээнд:
Боловсролын талаар:
Статистикийн мэдээгээр 2014-2015 оны хичээлийн жилд ерөнхий боловсролын 20 сургуулийн 583 бүлэгт (үүнээс 4 нь цогцолбор сургууль) 17.0 мянган хүүхэд суралцаж, сургуулийн өмнөх боловсролын 37 байгууллагын 245 бүлэгт 7.0 мянган хүүхэд хамрагдаж, эдгээрт 1241 багш сурган хүмүүжүүлэгч ажиллаж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилээс багш сурган хүмүүжүүлэгч 1.8 хувиар, суралцагсад 2.1 хувиар, СӨБ-д хамрагдаж байгаа хүүхэд 2.3 хувиар, хамралтын хувь 0.4 пунктээр нэмэгджээ. Тайлант хичээлийн жилд төсвийн “Одод”, хувийн хэвшлийн “Багачуудын өргөө”, “Сайхан ирээдүй”, “Гоё”, “Хөгжилтэй инээд”, “Эрко” цэцэрлэг шинээр нээгдсэн байна.
Нийт багш нарын 77.3 хувь нь ерөнхий боловсролын дунд сургуульд, 22.7 хувь нь цэцэрлэгт ажиллаж байна.  Ерөнхий боловсролын сургуулийн нэг багшид ногдох суралцагчийн тоо өмнөх оны түвшинд, нэг сургуульд ногдох суралцагчид, багшийн тоо 3.1-3.5 хувиар, анги дүүргэлт 5.1 хувиар, цэцэрлэгийн нэг бүлэгт ногдох хүүхэд, нэг цэцэрлэгт ногдох хүүхдийн тоо 2.7-8.8 хувиар буурчээ.
2013-2014 оны хичээлийн жилд 3.3 мянган хүүхэд 9, 11-р ангийг төгссөнөөс 55.2 хувь нь суурь боловсролыг, 44.8 хувь нь бүрэн дунд боловсролыг эзэмшсэн байна. I-р ангид элсэгч 15.9 хувиар, X-р ангид элсэн суралцагч 10.5 хувиар нэмэгджээ.
3 их, дээд сургуульд 2.6 мянган оюутан суралцаж байгаагийн 81.5 хувь нь их сургуульд сурч байна. Эдгээр их дээд сургуульд 135 орон тооны багш сургалт явуулж байна.
Ерөнхий боловсролын сургуулийн сургалтын стандарт хангалт 99.4, чанар 74.3 хувь байна. Өмнөх хичээлийн жилээс стандарт хангалт 0.5 пунктээр буурч, чанар 2.9 пунктээр өсчээ.
Эрүүл мэндийн талаар:
2014 онд эрүүл мэндийг дэмжих чиглэлээр идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулсан зарим байгууллагуудыг “Эрүүл мэндийг дэмжигч” байгууллагаар өргөмжлөн шагнаж урамшуулав.
Аймгийн хэмжээнд эрүүл мэндийн 71 байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байгаагаас 11 нь өрхийн эмнэлэг, 55 нь хувийн эмнэлэг байна. Эдгээрт 259 их эмч, 608 дунд мэргэжилтэн ажиллаж байна. Хувийн хэвшлийн 11 эмнэлэг 151 ортойгоор ажиллаж байгаа нь нийт орны 25.3 хувийг эзэлж байна.
Аймгийн 10000 хүнд 28 их эмч, 67 дунд мэргэжилтэн, 66 ор, нэг их эмчид 352 хүн ногдож байна. Өмнөх оноос 10000 хүнд ногдох их эмч 0.9 продицимилээр буурч, дунд мэргэжилтэн 0.9 продицимилээр, нэг их эмчид ногдох хүн 11-ээр нэмэгджээ.
Статистикийн мэдээгээр 2014 онд эрүүл мэндийн байгууллагууд 603.5 мянган хүнд үзлэг хийснээс 36.1 хувийг нь урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамруулсан байна. Өнгөрсөн оноос нийт үзлэг 1.6 хувиар, урьдчилан сэргийлэх үзлэг 0.3 хувиар нэмэгджээ.
Сэргийлэх тарилгад 17.9 мянган хүн хамрагдсан нь нийт хамрагдвал зохих хүний 99.0 хувь нь бөгөөд өнгөрсөн оноос хамралт 0.2 пунктээр буурсан байна.
Хувийн хэвшлийн эрүүл мэндийн байгууллагууд давхардсан тоогоор 92.4 мянган хүнд үйлчилснээр, өмнөх оноос үйлчлүүлсэн хүний тоо 11.6 хувиар, орлого 18.4 хувиар нэмэгджээ. Халдварт өвчнөөр өвчилсөн 752 тохиолдол гарсан нь өнгөрсөн оноос 1.8 хувиар буюу 2.3 продицимилээр буурсан байна.
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр эрхлэлтийн талаар:
2014 онд аймгийн хэмжээнд 155 бүтэн өнчин, 910 хагас өнчин хүүхэд, 18 хүртэлх насны хүүхэдтэй өрх толгойлсон эх 1530, өрх толгойлсон эмэгтэйчүүд 2907 байна. Өмнөх оноос хагас өнчин болон бүтэн өнчин хүүхдийн тоо 1.3-4.4 хувиар буурчээ.
Тайлант онд төрсөн 2516 хүүхдийг иргэний бүртгэлд бүртгэн, нас барсан 625 хүнийг иргэний бүртгэлээс хасч, 519 гэрлэлтийг бүртгэн, 225 гэрлэлтийг цуцалж, 73 хүүхэд үрчлэгдсэн байна. Өнгөрсөн оноос төрөлт 2.3 хувиар буурч, нас баралт 9.3 хувиар, гэрлэлт 10.7 хувиар, үрчлэлт 14.1 хувиар, гэр бүл цуцлалт 14.2 хувиар нэмэгджээ.
Аймгийн дүнгээр давхардсан тоогоор 40.1 мянган хүнд 44.6 тэрбум төгрөгийн тэтгэвэр, тэтгэмж, тусламж, хөнгөлөлт олгосноос 2.3 мянган хүнд 2.6 тэрбум төгрөгийн халамжийн тэтгэвэр, 2.3 мянган хүнд 1.3 тэрбум төгрөгийн нөхцөлт мөнгөн тэтгэмж, нийгмийн дэмжлэг туслалцаа шаардлагатай 1.7 мянган хүнд 454.0 сая төгрөгийн хөнгөлөлт, нөхцөлт мөнгөн тусламж, 6.5 мянган ахмад настан болон хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд 833.1 сая төгрөгийн тусламж, хөнгөлөлт, хүн амын хөгжлийг дэмжих чиглэлийн улсын төсвийн санхүүжилтээр 10.9 мянган хүнд 2.0 тэрбум төгрөгийн тэтгэмж, хөнгөлөлт олгожээ. Өнгөрсөн оноос халамжийн үйлчилгээнд хамрагдсан хүн, 21.0 хувиар буурч, олгосон халамжийн хэмжээ 20.8 хувиар өссөн байна. Орон нутгийн бусад зардлаас 70-аас дээш насны 2.6 мянган ахмадад 25.5 сая төгрөгийн сар шинийн хүндэтгэл, 108 иргэнд 14.3 сая төгрөгийн буцалтгүй тусламж, нэн ядуу зорилтот бүлгийн 52 иргэнд 10 сая төгрөгийн халамжийн үйлчилгээ үзүүлж, Улаанбаатар хотод зохиогдсон хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн үйлдвэрлэлийн үзэсгэлэн, сургалтанд хамрагдсан 1 иргэнийн зардалд 104.0 мянган төгрөг, зорилтот бүлгийн 70 иргэний эрүүл мэндийн даатгалын төлбөрт 23.0 сая төгрөгийг зарцуулжээ.
Улсын бүртгэлийн хэлтсийн мэдээгээр тайлант жилд 1074 өрхийн 4285 хүн шилжин явж, 478 өрхийн 2132 хүн шилжин иржээ. Шилжин ирэгсдийн 32.8 хувь нь Улаанбаатар хотоос, 18.4 хувь нь Булган аймгаас, 7.2 хувь нь Хөвсгөл аймгаас шилжин ирсэн нь дийлэнх хувийг эзэлж байна.
Жилийн эцсийн байдлаар Хөдөлмөрийн хэлтэст 1687 хүн бүртгэлтэй байгаагийн 62.4 хувь нь эмэгтэйчүүд байна. Бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн тоо өнгөрсөн оноос 2.1 хувиар буюу 35 хүнээр нэмэгджээ.
Нийт бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн 14.2 хувь нь 45-60 насныхан, 20.7 хувь нь 35-44 насныхан, 21.8 хувь нь 16-24 насныхан, 43.3 хувь нь 25-34 насныхан байна.Жилийн туршид бүртгэгдсэн ажилгүйчүүдийн 25.5 хувь нь сургууль төгсөгчид, 7.7 хувь нь өөр газраас шилжин ирэгсэд байна.
Ажилгүйчүүдийн 39.7 хувийг бүрэн дунд, 36.9 хувийг дээд, 11.6 хувийг мэргэжлийн анхан шатны, 5.2 хувийг суурь, 5.1 хувийг тусгай дунд, 1.2 хувийг бага боловсролтой, 0.3 хувийг боловсролгүй хүмүүс эзэлж байна.
Тайлант онд нийт 4132 ажлын байр бий болсны 2016 буюу 48.8 хувь нь шинээр бий болжээ. Ажлын байраар хангагдагсдын 1331 буюу 32.2 хувь нь боловсруулах үйлдвэрлэлийн салбарт, 620 буюу 15.0 хувь нь уул уурхайн олборлох салбарт ажиллаж байна. Шинээр бий болсон ажлын байрны 49.8 хувь нь боловсруулах үйлдвэрлэлийн салбарт, 15.0 хувь нь худалдаа үйлчилгээний салбарт бий болжээ.
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас Төрийн банкиар дамжуулан  12 нөхөрлөл хоршоо, 150 иргэнд нийт 745,8 сая төгрөгийн зээл олгосноор  476 ажлын байр шинээр  бий болж, 56 ажлын байр хадгалагдсан. Мөн Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих хөтөлбөрийн хүрээнд санхүүгийн дэмжлэг хүсч 141 иргэнээс ирүүлсэн өргөдлийн дагуу судалгаа хийж хэлэлцэн  80 иргэнд 80,0 сая төгрөг, аж ахуй эрхлэх хөтөлбөрийн хүрээнд 64 иргэний төсөлд 85,0 сая төгрөгийн санхүүгийн дэмжлэгийг тус тус үзүүлж нийт 251 байнгын ажлын байр бий болсон.
Соёл, спорт, хүүхэд залуучуудын талаар:
2014 онд соёл урлагийн байгууллагууд 268 удаа тоглолт хийн, 50.9 мянган хүнд тоглолт, үзмэрээ толилуулан, 799 удаагийн ажил зохион байгуулан 96.6 мянган хүнийг хамруулж, 34.9 сая төгрөгийн орлоготой ажиллажээ. Өмнөх оноос тоглолт 18.2 хувиар, зохиогдсон ажил 41.7 хувиар, хамрагдсан хүний тоо 2.5 дахин нэмэгдсэн байна.
Номын төв 31.2 мянган ширхэг сан хөмрөгийн номтой ба 8.2 мянган хүнд уншигчийн карт нээн өгч, 62.3 мянган хүнд 136.2 мянган ширхэг ном, хэвлэл олгон үйлчилжээ. Карттай уншигчийн 72.1 хувь нь, үйлчлүүлэгсдийн 63.0 хувь нь сургуулийн сурагчид байна. 0.8 сая төгрөгийн ном, соёлын бараа худалдаалжээ.
Манай аймгийн баг, тамирчид спортын уралдаан, тэмцээнээс 490 медаль хүртсэний 30.2 хувь нь алт, 31.0 хувь нь мөнгө, 37.8 хувь нь хүрэл медаль байна. Үүнээс дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс 7 алт, 2 мөнгө; ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс 7 алт, 5 мөнгө, 6 хүрэл; олон улсын тэмцээнээс 7 алт, 16 мөнгө, 12 хүрэл медаль хүртжээ. Спортын болон биеийн тамирын чийрэгжүүлэлтийн 39 төрлийн секцэнд 22.6 мянган хүн хичээллэсний 46.0 хувь нь насанд хүрэгчид, 54.0 хувь нь өсвөр үеийнхэн байна.
5.    Хүнс, хөдөө аж ахуй, байгаль орчны бодлогын хүрээнд:
Аймгийн мал аж ахуйн өвөлжилтийн 2014-2015 оны бэлтгэл ажлыг шалгаж хүлээн авах ажлын хүрээнд  аймаг, сум, баг, холбогдох байгууллагын удирдах ажилтан, МАА-н мэргэжилтэн, малын эмч, хүний эмч зэрэг 27 хүний бүрэлдэхүүнтэй ажлын 9 хэсгийг 2 сумын хөдөөгийн багуудад ажиллуулж төр засгийн болон орон нутгийн бодлого, зорилт, шийдвэрийг сурталчлан хүйтний улирлын цаг агаарын мэдээг хүргэж хүн малд эрүүл мэндийн үзлэг хийж мэргэжил арга зүйн зөвлөгөө өгч, малчдын санал хүсэлтийг хүлээн авч шийдвэрлэх ажлыг зохион байгууллаа.
Эрчимжсэн мал аж ахуй, зоорь хүлэмжний аж ахуйг дэмжих журам-ын шалгуур үзүүлэлтүүдийг хангасан Баян-Өндөр сумын сүүний үхрийн фермер 1, зоорь 3, хүлэмж 1, Жаргалант сумын  хүлэмж 3, сүүний үхрийн фермер 1-ийг, “Цэвэр орчин-ногоон байгууламж” болзолт уралдаанд идэвхитэй оролцсон 11 иргэн, 2  аж ахуйн нэгж, байгууллагыг шалгаруулж, урамшуулах ажлыг зохион байгуулав.
Статистикийн мэдээгээр жилийн эцсийн мал тэжээвэр амьтдын тооллогоор 717 малчин өрхөд 123.2 мянган мал тоологдов. Өмнөх жилийнхээс малын тоо 31.2 хувиар, малчин өрх 22.1 хувиар, малтай өрх 21.3 хувиар буурсан байна. Малын тоо бүх төрөл дээр багассан. Энэ нь Малчин баг Жаргалант сум руу шилжиж, Малчин багийн 200 гаруй өрх Булган аймаг руу шилжсэнтэй холбоотой байна. Нийт малчдын 60.7 хувь нь 35-60 насны, 20.4 хувь нь 16-34 насны, 18.9 хувь нь тэтгэвэрийн насны малчид ба эдгээрийн 47.1 хувь нь эмэгтэйчүүд байна. Бэлэн малын 96.0 хувь нь иргэдийн хувийн, бусад нь албан газрын мал бөгөөд нийт малын 41.6 хувийг хонь, 36.2 хувийг ямаа, 14.8 хувийг үхэр, 7.4 хувийг адуу эзэлж, нийт малын 22.2 хувь нь бод мал байна. Аймгийн 13 аж ахуйн нэгж байгууллагад 4975 толгой мал тоологджээ.
Өнгөрсөн оноос Баян-Өндөр сумын мал 66.8 хувиар буурч, Жаргалант сумынх 48.3 хувиар өссөн ба нийт малын 66.7 хувь нь Жаргалант суманд байна.  Нийт малтай өрхийн 64.6 хувь нь 100 хүртэл толгой малтай ба мянгат малчин 2 өрх байна. Баян-Өндөр сумын төллөх эх малын 58.7 хувь, Жаргалант сумын төллөх эх малын 77.6 хувь нь төллөж , гарсан төлийн 97.6-99.3 хувь нь бойжиж байна.
2014 онд аймгийн мал эмнэлгийн байгууллагууд давхардсан тоогоор 225.6 мянган мал, амьтдыг үзлэгт, 171.4 мянган мал амьтдыг халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнд, 427.1 мянган толгой мал амьтдыг паразит өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнд хамруулжээ. Өмнөх оноос үзлэг хийсэн мал амьтад 6.6 хувиар, халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнд хамруулсан мал амьтад 27.6 хувиар, паразит өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнд хамрагдсан мал амьтад 13.4 хувиар буурчээ.
Аймгийн хэмжээнд 239 худаг, 279.8 мян.м.куб багтаамж бүхий 45 усан сан тоологдсоноос 105 худаг нь хувийн аж ахуйнх байна.Тайлант онд шинээр 6 худаг ашиглалтанд оруулж, 2 худгийг сэргээн засварласан байна.
Хаврын тариалалтаар 17 аж ахуйн нэгж, 954 өрх, иргэд 3578.07 га-д үр тариа (үүнээс 3536.0 га-д улаан буудай, 0.2 га-д овьёос, 10.0 га-д хөх тариа, 15.83 га-д арвай, 16.04 га-д бог будаа), 332.5 га-д төмс, 279.4 га-д хүнсний ногоо тариалжээ. Үр тарианы төлөвлөгөөт зорилт 93.7 хувь, төмс 98.4 хувь, хүнсний ногоо 119.9 хувь, малын тэжээл 82.5 хувьтай байна. Үр тарианы 17.0 хувь, төмсний 24.1 хувь, хүнсний ногооны 8.3 хувийг гадны аймгийн нутаг дэвсгэрт тариалжээ.
 Намрын ургац хураалтаар 3578.1 га-гаас 11867.1 тн үр тариа, 332.5 га-аас 3199.8 тн төмс, 279.4 га-аас 4477.9 тн хүнсний ногоо хураан авчээ. Тариалсан талбайн 1 га-аас 33.2 цн үр тариа, 96.2 цн төмс, 160.3 цн хүнсний ногоо хураасан нь ургац тогтоолтын балансаас хүнсний ногоо 48.9 цн-ээр, үр тариа 14.8 цн-ээр их, төмс 0.9 цн-ээр бага байна. Энэ жил цаг агаарын байдал тогтуун сайхан хөдөө аж ахуйн компаниуд сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжтэй болж ургацаа сайн хурааж авсантай холбоотойгоор үр тарианы хураалт ихээхэн нэмэгдсэн байна. Энэ жил 9.5 мянган тн хадлан бэлтгэхээс мал бүхий 15 аж ахуй нэгж 1207 айл өрх 11.2 мянган тн хадлан бэлтгэж, төлөвлөгөөт зорилт 18.2 хувиар давж биелжээ. Үүнээс Баян-Өндөр сум 2.7 мянган тн, Жаргалант сум 8.5 мянган тн-ыг бэлтгэж, аймгийн нөөцөд Баян-Өндөр сум 71 тн, Жаргалант сум 120 тн-ыг нөөцөлж авснаар аймгийн дүнгээр 191 тн хадланг нөөцөлсөн байна. Энэ нь нөөцлөх хадлангийн 42.4 хувь байна. Тайлант онд Баян-Өндөр сум 19.7 га-д жимс, жимсгэнэ тариалж, өмнөх онд өнжсөн талбайгаас 2272.5 кг, Жаргалант сум 2632 кг жимс жимсгэнэ хураан авчээ.
Байгаль орчны ажлаар тайлант хугацаанд 11.0 га талбайг ойжуулж, 27.5 мянган ширхэг шилмүүст мод, 466.7 мянган ширхэг тарьцыг хүлэмж болон ил талбайд тариалжээ. Өмнөх оноос ил талбайд тарьсан тарьцын тоо 10.0 хувиар нэмэгдэж, хүлэмжинд тарьсан тарьц 7.6 хувиар, ойжуулсан талбай 2.2 дахин, тарьсан модны тоо 1.3 дахин багассан байна.
Аймгийн хэмжээнд 220 иргэнд 17.6 га газрыг гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар, 49 аж ахуйн нэгжид 81.17 га газрыг аж ахуйн бусад зориулалтаар эзэмшүүлэхээр, Монгол улсын иргэнд газар өмчлүүлэх хуулийн дагуу хүсэлт гаргасан 794 өрхөд 59.69 га газрыг хувьчилж олгожээ.
6.    Үйлдвэрлэл үйлчилгээ, дэд бүтцийн салбарын бодлогын хүрээнд:
12 сарын байдлаар аж үйлдвэрийн салбарт 1.4 их наяд төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн борлуулжээ. Өмнөх оноос үйлдвэрлэл, борлуулалт оны үнээр 8.9-12.7 хувиар, 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 3.9 хувиар өссөн байна. Нийт бүтээгдэхүүний 99.9 хувь нь Баян-Өндөр суманд, 0.1 хувь Жаргалант суманд үйлдвэрлэгджээ. Нийт бүтээгдэхүүний 91.9 хувийг уул уурхайн олборлох, 6.4 хувийг боловсруулах, 1.7 хувийг цахилгаан, дулааны эрчим хүчний салбарт үйлдвэрлэжээ. Аймгийн худалдаа нийтийн хоолны 783 цэг салбар 109.3 тэрбум төгрөгийн бараа гүйлгээ хийж, бараа гүйлгээний нийт хэмжээ өмнөх оноос 44.7 хувиар өссөн байна.
Аймгийн хэмжээнд гадаад худалдаагаар 1.8 их наяд төгрөг буюу 984.7 сая ам долларын бараа эргэлт хийсэн байна. Өнгөрсөн оноос нийт эргэлт 18.9 хувиар өссөнөөс экспорт 15.6 хувиар, импорт 34.1 хувиар өсчээ. Экспортын бараа төгрөгийн дүнгээр өсч, ам долларын дүнгээр 3.6 хувиар буурсан байна.
“Эрдэнэт хивс" ХХК тоног төхөөрөмж, технологийн шинэчлэлийг дэмжин Нано боловсруулалтын шугам, Угаах үйлдвэрийн техник технологи, Шинэ техник технологийн шинэчлэлт зэрэг нийт гурван үйлдвэрт зориулж 13.3 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг хийсэн. 
Статистикийн мэдээгээр 2014 онд их барилгын 63 аж ахуйн нэгж 42.5 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт их засварын ажлыг 178 обьектод хийж гүйцэтгэсний 56.1 хувь нь их засварын ажил байна. Гүйцэтгэсэн ажлын дүн өнгөрсөн оноос 1.5 дахин их байна.
Орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр 117 объектод 7.6 тэрбум төгрөгийн, улсын төсвийн хөрөнгөөр 8 обьектод 5.4 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт их засварын ажил гүйцэтгэсэн нь өнгөрсөн оноос 2.4-1.7 дахин нэмэгджээ. 
Аймгийн дүнгээр тайлант хугацаанд 27.8 тэрбум төгрөгийн төсөвт өртөг бүхий 18 нэрийн барилга байгууламж ашиглалтад орсон нь өмнөх оноос 22.6 хувиар их байна. Ашиглалтанд орсон обьектын 53.4 хувь нь барилга засвараар гүйцэтгэсэн ажил байна.
Монгол- Чехийн хамтарсан   “Их хаадын цуваа” ХХК-ийн барьж буй Евро-эко  хорооллын  эхний ээлжийн 90 айлын орон сууц ашиглалтанд орлоо.
Мөн “Эко” хорооллыг байгуулж 200 айлын хувийн сууц барьж 2015 онд багтаан ашиглалтанд оруулахаар төлөвлөн барилгын ажлыг хийж байна. “Эко” хорооллын орон сууцанд орох хүсэлтэй иргэдийн өргөдлийг хүлээн авч дараалалд бүртгэн барилгын ажлыг гүйцэтгэгч компанитай холбон өгч тэдний хүсэлтийг шийдвэрлэж байна. Мөн аймгийн хэмжээнд шинээр баригдах орон сууцны болон орон сууц барьж буй барилгын компаниудын талаарх мэдээллийг иргэдэд өгч ажиллаж байна.
Жилийн туршид авто техникийн улсын үзлэгт 12.4 мянган автомашин хамрагдсанаас 72.2 хувь нь суудлын машин, 22.9 хувь нь ачааны машин ба нийт техник хэрэгслийн 87.2 хувь нь иргэдийн хувийн автомашин байна. Үзлэгт хамрагдсан тээврийн хэрэгслийн тоо өмнөх оноос 0.2 хувиар нэмэгджээ.
Тээврийн байгууллагууд 128.9 мянган тн ачаа тээвэрлэн, 44.3 сая.тн/км-ийн ачаа эргэлт, давхардсан тоогоор 7.3 сая зорчигч тээвэрлэн, 126.9 сая хүн/км–ийн зорчигч эргэлт хийж, тээврийн үйлчилгээнээс 15.7 тэрбум төгрөгийн орлоготой ажилласан байна.

 

 

Сэтгэгдэл


Сэтгэгдэл

Мэдэгдэл. Энд сэтгэгдэл байхгүй!

Холбоотой мэдээлэл

2014-05-27 872
70353511 УТАСНЫ 7 ХОНОГИЙН МЭДЭЭЛЭЛ /2014.05.17-23/

“Иргэдийн санал хүсэлтийг хүлээн авах 70353511 төв”-д 2013.05.017-ны өдрөөс 2014.05.23-ны ...

2018-02-05 1442
“Автотээврийн хэрэгслийн улсын бүртгэлийн дугаарын тэмдэг. 2-р хэсэг. Ерөнхий шаардлага

Стандартчиллын үндэсний зөвлөлийн 2017 оны 41 дүгээр тогтоолоор " MNS 4410-2:2017. Автотээврийн хэрэгслийн ...

Сурталчилгаа

 

 

 

Веб статистик

Таны IP хаяг: 3.231.220.225
2017-11-30-ний өдрөөс хойш.
  • 14 Онлайн
  • 302 Өнөөдөр
  • 2152 Өчигдөр
  • 2454 Долоо хоногт
  • 62461 Сүүлийн сард
  • 2346529 Нийт хандалт

Санал асуулга

Манай вэб сайт таны санаанд хэр нийцэж байна?
Нийт саналын тоо:  768

Facebook

Цаг агаар